Transgression: wat kunnen we binnen de onderwijscontext leren van designers?

Submitted by dylan on do, 09/20/2018 - 12:07

Vrij vertaald betekent ‘transgression’ het overtreden van de norm, een daad waarbij gezondigd wordt tegen een wet of de regels.

‘Transgression’ was dit jaar het thema van de design doctoral conference die plaatsvond in Lissabon eind juni en waar Pieter als doctoraal onderzoeker in ‘educational design’ aan participeerde.   Boeiend om te merken hoe sommige designers naar dit thema kijken en hoe ze daardoor bewegingen op gang brengen die levens van mensen beroeren en verbeteren. Het gaat hierbij niet enkel om de creatie en de ontwikkeling van nieuwe producten met waarde, maar evenzeer om het aangenamer maken van buurten en het ondersteunen van mensen met als doel hen ‘fijnere’ levens te laten leiden. 

Renny Ramakers, mede-oprichtster en Artistiek Directeur van de Amsterdamse designstudio Droog, getuigde over ‘upcycling’ waarbij ze vertrok vanuit de idee om grote bedrijven zoals Makro en Van Gansewinkel te vragen om ‘nutteloze overschotten’ te bezorgen om er waardevolle producten van te maken. Maar ze verklaarde ook de lofzang voor de ‘beauty of imperfection’. Design heeft vaak de aura van perfectie rond zich hangen: perfectie in materialen, perfectie in afwerking en dergelijke meer……. Maar kijk bijvoorbeeld even naar topdesigner Piet Hein Eek en je ziet dat het ook anders kan en dat imperfectie eveneens verbluft.

Hoe vertalen we ‘Transgression’ nu naar de context van bijvoorbeeld het onderwijs? Hoe geven we daar vorm aan de ‘beauty of imperfection’, hoe ‘upcyclen’ we daar ‘nutteloze overschotten’ van het leerproces en transformeren we ze tot waardevolle leerproducten met leerwinst? Denken we voldoende na of onze leerproducten, leerprocessen en leeromgevingen leiden tot effectieve leerwinst én een fantastische leerervaring?

Hoe kan je ‘transgression’ concreet aanpakken binnen de onderwijscontext?

  1. Vertrek van onschuld en durf: zet onderwijskundige experimenten op, dialogeer erover met je studenten en verhoog de leerervaring van zowel jezelf als onderwijsprofessional als van je leerlingen. Elke dag hebben leraars het voorrecht in een levend leerlaboratorium aan de slag te gaan. Reproduceer niet telkens de bestaande onderwijspraktijken, onderwijsorganisatie, onderwijshandboeken, … maar observeer en onderzoek.
  2. Wees niet bang van weerstand en evalueer de impact van je interventie: de hyena’s staan klaar langs de kant om je te verscheuren J. Luister naar hun bezwaren, onderzoek verder en pas indien nodig met de nodige wendbaarheid aan. Houd echter steeds de gewenste impact in het vizier: hogere leerwinst en een betere leerervaring.
  3. Aanvaarding en perversie: na een tijdje leid je onderwijskundige interventie mogelijk tot aanvaarding en willen collega’s mee op de boot springen.  Wees je wel bewust van mogelijke perversie waarbij kapers je interventies per definitie willen ‘schalen’, ‘slecht kopiëren’, ‘in regels willen gieten’ en daardoor waarde weghalen.
  4. Verzadiging en vermoeidheid: blijf je onderwijskundige acties in vraag stellen, reproduceer niet automatisch of de verzadiging en vermoeidheid treedt op. ‘Educational design’ is een continu proces van actie-onderzoek van de onderwijsprofessional!

Wil je jouw onderwijs ook in ‘transgressie’ brengen, wil je de geheimen van ‘educational design’ leren kennen, wil je de ‘beauty of imperfection’ ontdekken én wil je gecoacht worden in onderwijskundige innovaties? Contacteer ons dan voor een inspirerend gesprek, voor een ‘design thinking’-sessie of om je te begeleiden om in je school een ‘free-zone’ voor onderwijskundige experimenten op te zetten.